Het AIDS Referentielaboratorium (ARL) van de Vrije Universiteit Brussel (VUB) heeft twee sites, namelijk in het klinisch laboratorium van UZ Brussel te Jette en in het UMC Sint-Pieter (ARL STP) te Brussel, Hallepoort. Het is verantwoordelijk voor de diagnose van HIV infectie inclusief moeder-kind transmissie, viral load bepaling, alsook de detectie van virale resistentie tegen de huidige anti-retrovirale behandeling via genotypering van het HIV virus.
Het ARL STP is een ISO 15189 (Belac 183-MED) geaccrediteerd laboratorium en één van de grootste in België, met jaarlijks een opvolging van zo’n 4000 patiënten.
In België zijn er in totaal zeven ARL’s, bevoegd voor de diagnose en monitoring van HIV- geïnfecteerde patiënten. In België zijn er in totaal zeven ARL’s, bevoegd voor de diagnose en monitoring van HIV- geïnfecteerde patiënten. De activiteiten en missies van een ARL zijn uitgebreid beschreven op de website van de Belgische ARL’s. Die website bevat bovendien alle nodige informatie in verband met voorschriftindicaties, richtlijnen, test beschrijvingen en resultaatinterpretatie voor HIV-diagnose en monitoring.
De richtlijnen voor HIV-diagnose en monitoring in ARL STP
HIV diagnose bij volwassenen en kinderen ouder dan 18 maanden: confirmatie van reactieve HIV screeningstest
Doel
HIV infectie bevestigen en typeren in bloedstalen met een reactieve eerste screeningstest in een klinisch laboratorium.
Gebruikte technieken
Opgelet: maternale antilichamen kunnen uitzonderlijk nog gedetecteerd worden tot een leeftijd van 18-24 maanden. Correcte diagnose verloopt zoals beschreven in Opvolging van pasgeborenen van HIV seropositieve moeders.
Een conclusie wordt gemaakt op basis van een algoritme waarin volgende testen opgenomen zijn:
- VIDAS HIV DUO AG/AB*
- Firma: Biomérieux
- Type test: IVD Test, Enzyme Linked Fluorescent Assay (ELFA)
- Doel: Detectie van HIV antigenen en HIV antilichamen
- Geenius HIV 1/2 Confirmatory Assay
- Firma: Bio-Rad
- Type test: IVD kwalitatieve test, Immunochromatographic test
- Doel: Detecteren en typeren van HIV-1 en HIV-2 antilichamen
- Cobas HIV-1 Test
- Firma: Roche Diagnostics
- Type test: IVD Test, HIV-1 kwantitatieve reverse-transcriptase PCR test (qRT-
PCR) met een range van 20 tot 10 000 000 copies / ml - Doel: Kwantitatieve bepaling van HIV-1 partikels per ml op serum of plasma
- Xpert HIV-1 Viral Load*
- Firma: Cepheid
- Type test: IVD Test, HIV-1 kwantitatieve reverse-transcriptase PCR test (qRT-
PCR) met een range van 40 tot 10 000 000 copies / ml - Doel: Kwantitatieve bepaling van HIV-1 partikels per ml serum of plasma enkel bij hoogdringendheid
Tijd tot resulaat (TAT) na ontvangst staal in het ARL
- Gemiddeld 35 uur
- Maximum 5 kalenderdagen
Bloedafname
- We ontvangen serum met een reactieve screeningstest van een klinisch laboratorium.
- 5 – 10 ml serum-buis (normaal of SST)
- Bewaar de moedertube bij kamertemperatuur of
- bij 2-8°C indien transport niet binnen één dag kan worden geregeld.
Aanvrager
Klinisch laboratorium
* Deze analyse of specifieke matrix valt niet onder Belac 183-MED accreditatie
Opvolging van pasgeborenen van HIV seropositieve moeders
Doel
Detectie van HIV partikels in het bloed van de pasgeborene van een moeder met HIV infectie.
Overdracht van HIV van moeder naar kind (vertikale transmissie) is zeer zeldzaam bij een succesvolle behandeling van de moeder tijdens zwangerschap en bevalling.
Gebruikte technieken
Serologische technieken kunnen niet gebruikt worden bij kinderen <18 maanden aangezien die de antilichamen van de moeder detecteren. Mogelijke HIV infectie wordt opgespoord via PCR technieken.
- Detectie nucleïnezuur totaal van HIV–1 (DNA + ARN) Xpert HIV-1 Qual XC
- Firma: Cepheid
- Type test : IVD Test, Xpert HIV–1 Qual XC Kwalitatieve VIH – 1
- Doel: Detectie nucleïnezuur totaal van HIV – 1
- cobas HIV-1 Test
- Firma: Roche Diagnostics
- Type test: IVD Test, HIV-1 kwantitatieve reverse-transcriptase PCR test (qRT-
PCR) met een range van 20 tot 10 000 000 copies / ml - Doel: Kwantitatieve bepaling van HIV-1 partikels per ml plasma
- VIH-2
Alle monsters voor HIV-2 DNA en RNA testing worden door ons doorgestuurd naar ARL UCL.
Tijd tot resulaat (TAT) na ontvangst staal in het ARL
- Gemiddeld 2 kalenderdagen
- Maximum 7 kalenderdagen
VIH-2 : environ 14 à 21 jours (effectué par LRS UCL)
Bloedafname
- 4 ml EDTA zonder gel, pediatrische tube
- Verstuur op kamertemperatuur (max 24u tussen bloedafname en ontvangst in het ARL).
Aanvrager
Pediater met HIV specialisatie, pediater post-nataal
* Deze analyse of specifieke matrix valt niet onder Belac 183-MED accreditatie
Bepaling van virale lading bij patiënten met HIV
Doel
Bepalen van het aantal HIV partikels in het bloed (plasma) of cerebrospinaal vocht (CSV) bij patiënten met een bevestigde HIV infectie om eventuele falen van therapie op te sporen.
Gebruikte techniek
- Cobas HIV-1 Test
- Firma: Roche Diagnostics
- Type test: IVD Test, HIV-1 kwantitatieve reverse-transcriptase PCR test (qRT-
PCR) met een range van 20 tot 10 000 000 copies / ml - Doel: Kwantitatieve bepaling van HIV-1 partikels per ml op serum of plasma
- Xpert HIV-1 Viral Load*
- Firma: Cepheid
- Type test: IVD Test, HIV-1 kwantitatieve reverse-transcriptase PCR test (qRT-
PCR) met een range van 40 tot 10 000 000 copies / ml - Doel: Kwantitatieve bepaling van HIV-1 partikels per ml serum of plasma enkel bij hoogdringendheid
- VIH-2
Alle monsters voor HIV-2 virale ladingbepaling worden door ons doorgestuurd naar ARL UCL.
Tijd tot resulaat (TAT) na ontvangst staal in het ARL
- Gemiddeld 2 kalenderdagen
- Maximum 7 kalenderdagen
- Voor HIV-2: maximum 21 kalenderdagen
Bloedafname
- 2x 7 ml of 1x 10ml EDTA zonder gel
- Verstuur op kamertemperatuur (max 24u tussen bloedafname en ontvangst in het ARL).
Afname CSV (cerebrospinaal vocht)
- Minimum 600µl in steriele tube voor vloeistoffen
- max 6 dagen tussen afname en uitvoering test indien bewaard op 2-8°C
- Verstuur gekoeld of op kamertemperatuur
Aanvrager
Infectioloog, pediater-infectioloog, HIV specialist, internist, gynaecoloog
* Deze analyse of specifieke matrix valt niet onder Belac 183-MED accreditatie
Bepaling van virale resistentie bij patiënten met HIV
Doel
Bepalen van het aantal HIV partikels in het bloed (plasma of vol bloed) of cerebrospinaal vocht (CSV) bij patiënten met een bevestigde HIV infectie om eventuele falen van therapie op te sporen.
Gebruikte techniek
- Genotypische resistentiebepaling PI, NRTI, NNRTI, INI
- Firma: in house ontwikkelde test
- Type test : Sanger sequencing na nested RT-PCR
- Doel: Detectie van mutaties in resistentiecodons in HIV genen gelinkt aan PI, NRTI, NNRTI, INI (groepen van anti-retrovirale behandeling)
- Genotypische tropismebepaling*
- Firma: in house ontwikkelde test
- Type test : Sanger sequencing na nested RT-PCR
- Cible : Predictie van co-receptor gebruik (CXCR4 of CCR5) via de sequentie van de HIV-1 V3 loop van het gp120 gen, gelinkt aan behandeling met CCR5-receptorantagonisten
- VIH-2
Alle monsters voor HIV-2 genotypische resistentiebepaling worden door ons doorgestuurd naar ARL UCL.
Tijd tot resulaat (TAT) na ontvangst staal in het ARL
- Gemiddeld 11 kalenderdagen
- Maximum 21 kalenderdagen
- Voor HIV-2: maximum 21 kalenderdagen (uitgevoerd door LRS UCL)
Bloedafname
- 2x 7 ml of 1x 10ml EDTA zonder gel
- Verstuur op kamertemperatuur (max 24u tussen bloedafname en ontvangst in het ARL).
- Of in bij-aanvraag op een vorige HIV-1 virale lading bloedafname: gelieve het gewenste ordernummer te noteren op de aanvraag!
Afname CSV (cerebrospinaal vocht)
- Minimum 600µl in steriele tube voor vloeistoffen
- max 6 dagen tussen afname en uitvoering test indien bewaard op 2-8°C
- Verstuur gekoeld of op kamertemperatuur
Aanvrager
Infectioloog, pediater-infectioloog, HIV specialist
* Deze analyse of specifieke matrix valt niet onder Belac 183-MED accreditatie
Alle stalen dienen het ARL te bereiken vóór 16u, maandag tot en met vrijdag. Maximum 24u tussen afname en aankomst in ARL. Houd u aan de voorschriften voor het vervoer van klinische monsters categorie B, UN 3373. Indien dit niet kan gerespecteerd te worden, gelieve dan volgende instructies te volgen:
- HIV Diagnose bij volwassenen en kinderen > 18 maanden
- Bewaar serum maximaal 3 dagen bij 2-8°C of langer bij -20°C of -80°C.
- Gekoeld transport van de tubes
HIV Diagnose bij kinderen jonger dan 18 maanden (opvolging pasgeborenen)
-
- Pipetteer 1 à 2 aliquots van 250µl vol bloed (EDTA) in een steriele (micro)tube geschikt voor PCR
| Vol | Pipetteer |
| ≥ 800 µl | 2x 250 µl |
| 600-800 µl | 1x 250 µl |
| 400- | 600 |
| 400 µl< |
-
- centrifugatie op 800-1600 g gedurende 20 minuten op kamertemperatuur
- Plasma afnemen en stockeren in een steriele tube geschikt voor PCR
- Isoleer en bewaar de buffy coat (zie figuur) in een steriel (micro-)buisje geschikt voor de PCR-test
- bewaren op -20°C of -80°C
- Gekoeld transport van gekoelde buizen
3. Bepaling van de HIV-virale lading en resistentie
Plasma isoleren en stockeren vanuit het resterende vol bloed (EDTA) max 24u tussen bloedafname en ontvangst in het ARL.
- centrifugatie op 800-1600 g gedurende 20 minuten op kamertemperatuur
- Plasma afnemen en stockeren in een steriele tube geschikt voor PCR
! Opgelet : geen cellen van de buffy coat mee opnemen, laat 1 cm erboven onaangeroerd in de tube
- bewaren op -20°C of -80°C (of 2-8°C indien de test binnen de 72u uitgevoerd kan worden)
- Gekoeld transport van gekoelde buizen
Indien er onvoldoende vol bloed aanwezig is voor deze handelingen, gelieve dan het ARL te contacteren – Tel 02/435 20 61
Stalen op te sturen naar:
AIDS Referentielaboratorium site STP
Tav K. Stoffels
Gebouw 554
Hoogstraat 322
1000 Brussel
Privacy en confidentialiteit
Als medisch laboratorium respecteren wij de wettelijke verplichting om alle medische patiëntengegevens en testresultaten strikt vertrouwelijk te behandelen. De ethische richtlijnen inzake het respect voor patiëntenrechten en een optimale patiëntenzorg worden strikt nageleefd. Daarnaast worden uw persoonsgegevens verwerkt overeenkomstig de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG/GDPR).
Het ARL UMC Sint-Pieter werkt, in het kader van een optimale patiëntenzorg, samen met het LHUB-ULB en de zes andere aidsreferentielaboratoria in België. In dat kader kunnen gegevens worden uitgewisseld met deze instellingen voor enerzijds de diagnose en opvolging van HIV en anderzijds klinisch en epidemiologisch onderzoek. Dit omvat identificatiegegevens en gegevens met betrekking tot de fysieke gezondheid van
patiënten. Het ARL UMC Sint-Pieter werkt eveneens samen met Sciensano en Healthdata, binnen het toepasselijke wettelijke kader.
Voor meer informatie over de bescherming van uw persoonsgegevens kunt u het Reglement betreffende de verwerking van persoonsgegevens van patiënten van het CHU Sint-Pieter raadplegen via deze link (https://www.stpierre-bru.be/nl/bescherming-van-de-persoonlijke-levensfeer/ ).
Indien u vragen heeft over de manier waarop uw gegevens worden verwerkt, of indien u uw rechten als betrokkene wenst uit te oefenen, kunt u contact opnemen met de Data Protection Officer van het ARL UMC Sint-Pieter via via dpo@stpierre-bru.be
Aanvraagformulieren
Alleen voor artsen!
HIV diagnose: confirmatie reactieve screeningstest
5 – 10 ml serum-buis (normaal of SST) 
HIV diagnose bij pasgeborenen van HIV seropositieve moeders
4 ml EDTA zonder gel, pediatrische tube 
Bepaling van virale lading bij patiënten met HIV
2x 7 ml of 1x 10ml EDTA zonder gel
Bepaling van virale resistentie bij patiënten met HIV
2x 7 ml of 1x 10ml EDTA zonder gel
of geen bloedafname in geval van bij-aanvraag op de afnametube van de virale ladingbepaling gelieve het gewenste ordernummer te noteren op de aanvraag!
Afspraak voor bloedafname
02/535 36 39
Vragen, klachten of incidenten?
02/435 20 61
Openingstijden ARL STP:
- Open: Maandag – Vrijdag: 8u – 16u30
- Gesloten: Zaterdag – Zondag en wettelijke feestdagen
